بی‌اختیاری ادرار چیست ؟

بازدیدها: 57

نتیجه تصویری برای بی اختیاری ادراری

شب ادراری به طور کلی یک بیماری خوش خیم و خودبخود محدود شونده است. بهبودی بخصوص در سن ٧-۵ سالگی و پس َاز ١٢ سالگی رخ می‌دهد.

بی‌ اختیاری‌ ادرار به‌ دفع‌ مکرر ادرار در لباس‌ یا رختخواب‌ گفته‌ می‌شود که‌ معمولا به‌ صــورت ‌«شب‌ ادراری‌» است، یعنی‌ کودک ‌در روز دفع‌ ادرار را کنترل‌ می‌کند اما در شب‌ و هنگام‌ خواب‌ قادر به‌ این‌کنترل‌ نخواهدبود.
عدم کنترل ادرار یک علامت روان تنی شایع است که هم به تنهایی و هم همراه با سایر اختلالات کودکان و نوجوانان تظاهر می‌یابد و زمانی این اختلال مطرح می‌باشد که کودکی که حداقل سن او ۵ سال می‌باشد، هنوز کنترل ادرار خود را به طور کامل بدست نیاورده است .
شیوع این بیماری در پسران ١۵-۶ درصد و در دختران ١٢-٣ درصد می‌باشد. با افزایش سن شیوع آن کاهش می‌یابد و در سن ١۴ سالگی شیوع آن بین ۵ ٪ – ۵ / ١ ٪ می‌باشد. شب ادراری در پسران شیوع بیشتری نسبت به دختران دارد. در بزرگسالان شیوع شب ادراری به یک درصد (١٪) می‌رسد.

درصد بالایی از کودکانی که مبتلا به شب ادراری هستند در بستگان درجه یک خود افرادی را دارند که مبتلا به شب ادراری بوده‌اند .

کودکان در چه سنی باید کنترل ادرار را به دست بیاورند ؟
توانایی کنترل ادرار و مدفوع نیزجزء رشد حرکتی – روانی کودک محسوب می شود. معمولاً کودکان در حدود ۱۵ ماهگی می توانند نیاز به اجابت مزاج خود را بگویند. درحدود ۲۰ ماهگی، طی روز، ادرار خود را کنترل می کنند و در ۳۶ ماهگی نیز مهارت کنترل شبانه ادرار را کسب می کنند.

 اما در صورتی که فرزند شما نسبت به حدود سنی ذکر شده تأخیر نشان می دهد، نباید او را مورد سرزنش قرار داده یا حتی به تنبیه متوسل شوید. زیرا تنها خواست و اراده کودک نیست که او را قادر به کنترل ادرار و یا مدفوع می کند، بلکه فاکتورهای پیچیده دیگری نظیر عوامل ارثی، محیطی که کودک در آن زندگی می کند، وضعیت سلامت عمومی و سیر رشد او در این امر مؤثر می باشند.

رشد کنترل ادرار:

زمان توانایی کنترل ادرار در کودکان متفاوت است و بسته به این است که چه وقتی سیستم ادراری آنها تکامل کافی برای این موضوع را پیدا کند .یعنی سیستم عصبی و عضلانی مثانه و مغز تکامل کافی را یافته باشند . کودک قبل از ۱۵ ماهگی به زحمت می تواند حتی برای چند ثانیه ادرار خود را نگه دارد . این موضوع تا ۵/۲ سالگی ادامه دارد . تا حدود ۱۵ ماهگی کودک هیچ گونه احساسی از داشتن ادرار ندارد . در ۱۵ ماهگی کودک کم کم احساس دفع ادرار دارد ولی نمی تواند آنرا نگه دارد و باید سریعا آنرا تخلیه کند .

· در ۵/۲ تا۳ سالگی کودک می تواند کنترل ادرار خود را به دست بیاورد .

علت این بیماری چیست؟
حقیقتا نمی‌توان علت واحدی را برای این اختلال مطرح کرد. در نوع اولیه ممکن است تاخیر تکاملی و رشدی مطرح باشد و بعد ژنتیک نیز به عنوان عامل قوی دیگر در نظر گرفته شود. نوع ثانویه که معمولا در سن ٧-۵ سالگی شروع می‌شود می‌تواند تظاهری از وجود استرس کودک باشد مانند: تولد نوازد جدید، مهاجرت و نقل مکان، دعواهای خانوادگی، اختلاف، جدایی و طلاق والدین، تعویض مدرسه و روود به مدرسه جدید… مواردی از همراهی شب ادراری با سایر اختلالات روانپزشکی مانند: تاخیر تکاملی، اختلال بیش فعالی – کم توجهی و اختلالات رفتاری دیده می‌شود. در مورد بیماری‌های جسمی مانند دیابت، کم کاری تیروئید و علل ساختمانی و نقایض آناتومیک از کودکان مبتلا، این مشکلات را داشته باشند در نتیجه بررسی آنها به طور معمول پیشنهاد نمی‌شود و بررسی‌های پرهزینه، تهاجمی و دردناک بستگی به نتیجه معاینه فیزیکی، شرح حال اخذ شده از بیمار و یافته‌های بالینی دارد ولی بهتر است عفونت ادراری بخصوص در دختران مبتلا مورد بررسی قرار گیرد.

بررسی نوار مغزی علیرغم انجام زیاد آن در کودکان مبتلا به شب ادراری فقط در صورتی توصیه می‌شود که در شرح حال و معاینه و تاریخچه کودک یافته‌ای به نفع صرع پیدا شود. گاه دیده می‌شود که شب ادراری متعاقب مصرف برخی از داروهای روانپزشکی رخ می‌دهد در نتیجه بهتر است در این مورد نیز دقت نماییم. کودکانی نیز هستند که بنا به بعضی دلایل روانشناختی، آب و مایعات زیادی مصرف می‌کنند که متعاقب آن دچار شب ادراری می‌شوند.

آینده این کودکان چگونه است؟
شب ادراری به طور کلی یک بیماری خوش خیم و خودبخود محدود شونده است. بهبودی بخصوص در سن ٧-۵ سالگی و پس از ١٢ سالگی رخ می‌دهد. در صورتی که درمانی انجام نشود میزان بهبودی ٢٠-١٠ درصد در سال می‌باشد.

نکات قابل توجه :
– دخترها معمولا زودتر از پسرها کنترل ادرار و مدفوع خود را به دست می آورند . اکثر کودکان زودتر و یا دیرتر از موعد مقرر کنترل ادرار به دست می آورند . بعد از ۱۸ ماهگی اکثر کودکان روز ها خود را خیس نگه نمی دارند ، بعد از دو سالگی نیمی از آنها شبها خود را خیس نمی کنند . بعد از سه سالگی(سه چهارم) کودکان شب و روز کنترل ادرار دارند . و ۹۰ در صد کودکان در سن ۵ سالگی شبانه روز خشک می مانند .
– سیر رشد کنترل ادرار تسریع نمی شود ولی توسط والدین مقرراتی یا وسواسی کند می شود و یا توسط والدینی که اصلا اهمیتی به آداب دستشویی رفتن نمی دهند .
– هرگز کودک را به خاطر اینکه خودش را خیس می کند تنبیه نکنید .
– وسواس بیش از حد در مورد آداب دفعی باعث می شود کودک شما در آینده دچار اختلالات شخصیتی شود.

علل‌ بروز شب‌ ادراری‌
۱- ناپایداری‌ مثانه‌: کاهش‌ظرفیت‌ مثانه‌ و در نتیجه‌ تخلیه‌ زود به‌زود ادرار در بسیاری‌ از کودکان‌ مبتلابه‌ بی‌اختیاری‌ در شب‌ و روز ثابت‌شده‌ است‌. این‌ کودکان‌ معمولا علایم‌دیگری‌ چون‌ تکرر ادرار و فوریت‌ دردفع‌ ادرار نیز دارند و با مصرف‌داروهای‌ ضد اعصاب‌ احشایی‌ مثانه‌بهبود می‌یابند.

۲ – تأخیر در تکامل‌ مغزی‌: کنترل‌ ادرار یعنی‌ تکامل‌ مغز برای‌ این‌که‌ بتواند دریچه‌ پیشابراه‌ را که‌ درست‌زیر مجرای‌ خروجی‌ مثانه‌ قرار دارد به‌اراده‌ شخص‌ منقبض‌ یا شل‌ کند و به‌این‌ ترتیب‌ تخلیه‌ ادرار با اراده‌ وخواست‌ شخص‌ انجام‌ شود. این‌ درواقع‌ بخشی‌ از تکامل‌ عمومی‌ کودک‌است‌ و باید به‌ تدریج‌ کسب‌ شود.

عوامل‌ داخلی‌ یا خارجی‌ می‌توانندتکامل‌ این‌ بخش‌ را به‌ تأخیر بیندازنددر نتیجه‌ کودک‌ به‌ علت‌ تأخیر درتکامل‌ مغزی‌ قادر به‌ کنترل‌ صحیح‌ادرار خود نیست‌. سالهای‌ دوم‌ تا چهارم‌ زندگی‌ دوره‌ نسبتا حساس‌ زندگی‌ در تکامل‌ کنترل‌ادرار می‌باشد. فشارهای‌ اجتماعی‌ واسترس‌ به‌ عنوان‌ عامل‌ خارجی‌ کنترل‌ادراری‌ را به‌ تعویق‌ انداخته‌ بی‌اختیاری‌ادراری‌ ثانویه‌ را تشدید می‌کند.
دربچه‌های‌ کوچک‌ بروز شب‌ ادراری‌ رابطه‌ای‌ خاص‌ با تولد خواهر و برادر،بستری‌ شدن‌ در بیمارستان‌ بین‌ ۲ تا۴ سالگی‌، شروع‌ مدرسه‌، از هم‌گسستگی‌ خانواده‌ به‌ علت‌ طلاق‌ یامرگ‌ و نقل‌ مکان‌ به‌ خانه‌ای‌ جدیددارد. معمولا این‌ کودکان‌ با گذشت‌ زمان‌و تکامل‌ مغز بهبود می‌یابند.

۳ – ارث‌: ا حتمال‌ بروز شب‌ادراری‌ در کودکانی‌ که‌ والدین‌ آنهاخود مبتلا به‌ شب‌ ادراری‌ بوده‌اند بیشتراست‌ و اکثریت‌ کودکان‌ مبتلا یکی‌ ازبستگان‌ آنان‌ نیز دچار این‌ اختلال‌ بوده‌یا می‌باشند.
۴ – خواب‌: بعضی‌ها عقیده‌ دارندشب‌ ادراری‌ به‌ این‌ دلیل‌ اتفاق‌ می‌افتدکه‌ کودک‌ خواب‌ عمیق‌تری‌ نسبت‌ به‌سایر کودکان‌ دارد در نتیجه‌ متوجه‌پربودن‌ مثانه‌ و خروج‌ ادرار نمی‌شود.اما مطالعات‌ نشان‌ می‌دهد که‌ خواب‌این‌ کودکان‌ مانند سایرین‌ بوده‌ وبی‌اختیاری‌ در هر مرحله‌ از خواب‌ (چه‌مرحله‌ خواب‌ عمیق‌ و چه‌ مرحله‌ خواب‌سبک‌) اتفاق‌ می‌افتد. معمولا شب‌ادراری‌ در ساعات‌ اولیه‌ خواب‌ روی‌می‌دهد.
۵ – اختلالات‌ روانی‌: اختلال‌روانی‌ فقط در ۲۰ درصد این‌ کودکان‌وجود دارد. در صورت‌ باقی‌ ماندن‌مشکل‌ شب‌ ادراری‌ در سنین‌ بالاتراحتمال‌ وجود این‌ اختلالات‌ بیشترخواهد بود.
۶- علل‌ عضوی‌: در صورت‌وجود اختلال‌ عضوی‌ در دستگاه‌ادراری‌ عمدتا کودک‌ دچار«بی‌اختیاری‌ در روز» و بی‌اختیاری‌اولیه‌ می‌باشد، به‌ عبارت‌ دیگر این‌کودکان‌ هیچ‌ وقت‌ کنترل‌ ادرار رافرانگرفته‌اند. بنابراین‌ کودک‌ مبتلا به‌بی‌اختیاری‌ در روز باید به‌ پزشک‌ارجاع‌ شود تا در صورت‌ وجود علل‌عضوی‌، با رفع‌ آن‌، بی‌اختیاری‌ کودک‌نیز رفع‌ گردد.

درمان‌  شب ادراری :
بی‌اختیاری‌ ادرار معمولا با گذشت‌زمان‌ بهبود می‌یابد. ۹۹ درصد ازبچه‌های‌ مبتلا به‌ شب‌ ادراری‌ تا سن‌ ۱۵سالگی‌ بهبود خواهند یافت‌، هر چند درصورت‌ وجود اختلال‌ عضوی‌ دستگاه‌ادراری‌، بهبود بی‌اختیاری‌ مستلزم‌درمان‌ و رفع‌ اشکال‌ عضوی‌ است‌. چندین‌ روش‌ درمانی‌ برای‌ شب‌ادراری‌ وجود دارد که‌ با موفقیتهایی‌ نیزهمراه‌ بوده‌ است‌. از داروها بندرت‌ و فقط به‌ عنوان‌آخرین‌ وسیله‌ و در موارد شدیداستفاده‌ می‌شود. اکثر این‌ کودکان‌ بامصرف‌ دارو بهتر می‌شوند و تقریبایک‌ سوم‌ آنان‌ بهبودی‌ کامل‌ خواهدیافت‌، اما احتمال‌ تحمل‌ دارویی‌ و عودشب‌ ادراری‌ در برخی‌ نیز وجود دارد.

برای بی‌اختیاری ادرار تحریک پذیر، غالباً داروهای آنتی کلینرژیک تجویز می‌شود؛ این داروها باعث جلوگیری از عملکرد اعصابی می‌شوند که موجب تشدید انقباضات عضلات مثانه می‌شوند.

دیدگاهتان را بنویسید