اثرات دوپامین بر مغز

بازدیدها: ۶۶

تقویت این ماده شیمیایی مهم مغز می تواند به بهبود سلامت جسمی و روانی منجر شود.

دوپامین در حافظه، انگیزه، اعتیاد، لذت، درد و یادگیری نقش دارد. دوپامین این ماده شیمیایی به طور طبیعی در بدن انسان یافت می شود و برای ایجاد تعادل مناسب برای سلامت جسمی و عاطفی حیاتی است.

سطوح مختلف دوپامین می تواند تأثیرات عمیقی بر سلامت داشته باشد. عجله، دوپامین فرد را تحریک می کند تا دومین تکه کیک شکلاتی را بخورد یا زمان بیشتری را به قمار در کازینو بگذراند. دوپامین که گاهی اوقات به عنوان “مولکول انگیزه” نامیده می شود، به افراد انگیزه می دهد تا صبح از خواب بیدار شوند و به آنچه که برای انجام آن نیاز دارند برسند. دوپامین نه تنها بر رفتارهای اعتیادآور بدن تأثیر می گذارد، بلکه سطوح پایین آن می تواند منجر به شرایط جدی مانند بیماری پارکینسون و افسردگی شود.

دکتر آنا لمبکه، روانپزشک و نویسنده کتاب پرفروش، “ملت دوپامین: یافتن تعادل در عصر افراط”، می گوید: “درک ما از دوپامین در چند دهه گذشته به طور قابل توجهی تکامل یافته است.” دوپامین خیلی بیشتر از یک ماده شیمیایی لذت بخش است، و چیزی که امروز می دانیم این است که برای انگیزه انسان ها بسیار مهم است و یکی از مواد شیمیایی پاداش اصلی مغز است.

لمبکه توضیح می‌دهد که وقتی افراد هر ماده مفیدی را مصرف می‌کنند، از مواد مخدری مانند نیکوتین گرفته تا کوکائین و مسکن‌های اپیوئیدی، یا درگیر هر فعالیت مفیدی، از قمار گرفته تا بازی‌های ویدیویی و رابطه جنسی، دوپامین ترشح می‌شود. داروهای اعتیاد آور دوپامین را سریعتر و قابل اطمینان تر از پاداش های طبیعی آزاد می کنند. استفاده مکرر از یک ماده یا رفتار اعتیاد آور باعث می شود مغز با کاهش انتقال دوپامین سازگار شود. در نتیجه، لمبکه می‌گوید: «به مرور زمان، افرادی که به اعتیاد مبتلا می‌شوند، مجبورند بیشتر و بیشتر از دارو مصرف کنند تا اثر مشابهی داشته باشند. وقتی از مواد مخدر استفاده نمی‌کنند، در حالت کمبود دوپامین هستند و علائم جهانی ترک هر ماده اعتیادآوری مانند اضطراب، تحریک‌پذیری، بی‌خوابی، بدحالی و افکار مزاحم «ولع» را تجربه می‌کنند.

دوپامین دوباره کشف شد

مغز انسان از طریق شبکه ای ظریف از بیش از صد میلیارد سلول عصبی که پیام ها را از طریق فرستنده های شیمیایی یا انتقال دهنده های عصبی به اشتراک می گذارد، سیگنال ها را به بدن ارسال می کند. بیش از ۷۰ سال پیش کشف شد، دوپامین یکی از انتقال دهنده های عصبی کلیدی مانند سروتونین، نوراپی نفرین و گابا است. هر کدام مسئول عملکردهای مختلفی هستند، اما دوپامین تا حدودی منحصر به فرد است زیرا مسئول بسیاری از عملکردهای مهم مغز است.

شناخته شده است که دوپامین بر انواع دیگر جنبه های فیزیکی و ذهنی مانند خلق و خو، خواب، حافظه، یادگیری، لذت، حرکات و تمرکز تاثیر می گذارد. سطوح بیش از حد دوپامین می تواند منجر به رفتارهای مخاطره آمیز و اعتیادآور و اقدامات تهاجمی شود. دوپامین بسیار کم می تواند منجر به چندین اختلال عصبی مانند اعتیاد، افسردگی، اوتیسم، بیماری پارکینسون، اسکیزوفرنی و اختلال نقص توجه و بیش فعالی شود.

در ابتدا تصور می شد که دوپامین فقط اعمال حرکتی را تنظیم می کند. با این حال، ما اکنون می دانیم که دوپامین طیف وسیعی از عملکردهای مغز را تغییر می دهد که فراتر از اعمال حرکتی است و شامل فرآیندهای شناختی و احساسی می شود.

کمبود دوپامین

کمبود دوپامین به دلیل کاهش مقدار دوپامین ساخته شده توسط بدن یا مشکل در گیرنده های مغز ایجاد می شود. از آنجایی که دوپامین نقش مهمی در کنترل حرکات بدن دارد، کمبود دوپامین منجر به اختلالات حرکتی مانند بیماری پارکینسون می شود. یک بیماری مزمن و پیشرونده، بیماری پارکینسون اغلب با لرزش خفیف دست یا اندام شروع می شود، اما می تواند منجر به کنترل ضعیف عضلات، کندی حرکت و علائم دیگری مانند اضطراب، افسردگی و خستگی شود.

سابقه طولانی مصرف دارو همچنین می تواند سیستم دوپامین را کاهش دهد. «مطالعات نشان داده است که مصرف مکرر مواد مخدر می تواند فعال شدن دوپامین در مغز را تغییر دهد. همچنین آسیب ناشی از سوء مصرف مواد مخدر به این معنی است که تجربه اثرات مثبت دوپامین برای فرد دشوارتر است.

اکثر افراد در مراحل اولیه کمبود دوپامین علائم و نشانه هایی ندارند. از دست دادن لذت از چیزهایی که زمانی لذت بخش و سرگرم کننده می دانستید می تواند اولین نشانه سطوح پایین دوپامین باشد. علائم دیگر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خستگی

از دست دادن تعادل

انرژی کم

آهسته تر حرکت کردن یا صحبت کردن

لرزش عضلانی

درد

اختلال خواب

اضافه بار دوپامین(Dopamine Overload)

در حالی که به اندازه کمبود دوپامین رایج نیست، سطوح بالاتر دوپامین می تواند یک چالش بزرگ سلامتی برای افراد باشد. داشتن انرژی فوق‌العاده بالا یا شناخته شدن به‌عنوان معتاد آدرنالین، می‌تواند نشانه‌ای از دوپامین اضافی باشد. استفاده از آمفتامین ها و کوکائین می تواند باعث افزایش دوپامین شود.

«واقعاً نیازی به درمان سطوح بالای دوپامین نیست، مگر اینکه منجر به هذیان‌های پارانوئیدی شدید شود». در این صورت با داروهای ضد روان پریشی که گیرنده دوپامین را مسدود می کنند، درمان می شود.

علائم سطوح بالای دوپامین عبارتند از:

رفتار اعتیاد آور از همه نوع

خشونت

میل جنسی بالا

بیش فعالی

تکانشی

کمتر همدلانه

پارانویا

ریسک پذیری

عدم همکاری

راه های طبیعی برای تنظیم سطح دوپامین

راه های مختلفی برای حفظ سطح دوپامین سالم وجود دارد، از جمله رویکردهای طبیعی از طریق ورزش، ویتامین ها و مکمل ها و حتی تعاملات اجتماعی مثبت.

ورزش. طبیعی ترین راه برای تنظیم دوپامین از طریق اشکال مختلف ورزش مانند پیاده روی، دوچرخه سواری و فعالیت های ورزشی است. «با آموزش سیستم حرکتی، سیستم دوپامین خود را آموزش می دهید.

رژیم غذایی سالم. دوپامین معمولا در انواع مختلفی از مواد غذایی مانند ماهی های غنی از امگا ۳، شکلات تلخ و مغزها مانند بادام و گردو یافت می شود. با این حال، تحقیقات نشان داده است که مصرف غذاهای دارای دوپامین بالا باعث افزایش دوپامین در بدن نمی شود.

پروبیوتیک ها پروبیوتیک ها که به عنوان باکتری های خوب روده نیز شناخته می شوند، میکروارگانیسم های زنده ای هستند که سلامت روده را بهبود می بخشند. یک مطالعه نشان داد که استفاده از پروبیوتیک ها ممکن است فواید مثبتی در تقویت خلق و خو داشته باشد. تحقیقات جداگانه نشان داد که سلامت روده علائم روانی افسردگی و اضطراب را بهبود می بخشد.

تعاملات اجتماعی. گذراندن وقت با خانواده، دوستان و عزیزان می تواند تولید دوپامین را افزایش دهد. دوپامین در طول تعاملات اجتماعی از طریق هورمون اکسی توسین ترشح می شود که تصور می شود با پیوند مادر و کودک، برانگیختگی جنسی و ایجاد ارتباطات عاطفی در هنگام معاشرت با دیگران درگیر است.

مدیریت دارو

چندین دارو برای تقلید از اعمال دوپامین ساخته شده است. این نوع داروها می توانند علائم را بهبود بخشند و مغز را فریب دهند که سطح دوپامین عادی شود. مثالها عبارتند از:

داروهای ضد افسردگی این نوع داروها به بهبود استفاده مغز از برخی مواد شیمیایی مانند دوپامین، سروتونین و نوراپی نفرین کمک می کنند. این پیام رسان های شیمیایی بخشی از سیستم عصبی هستند که بسیاری از عملکردها را کنترل می کنند، از خلق و خو، انگیزه، خواب و متابولیسم. نمونه هایی از داروهای ضد افسردگی عبارتند از مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین، مانند فلوکستین (پروزاک)، پاروکستین (پاکسیل)، سرترالین (زولوفت)، اسیتالوپرام (لکساپرو). مهارکننده های بازجذب سروتونین نوراپی نفرین، مانند دولوکستین (Cymbalta)، ونلافاکسین (Effexor)؛ و مهارکننده های بازجذب نوراپی نفرین و دوپامین مانند بوپروپیون (ولبوترین).

آگونیست های دوپامین این داروها طوری طراحی شده اند که مغز فکر کند دوپامین مورد نیاز خود را دریافت می کند. یکی از درمان های ترکیبی که بیشتر مورد تحقیق قرار گرفته است – کاربیدوپا لوودوپا – باعث افزایش سطح دوپامین می شود و به کنترل حرکات کمک می کند. این درمان در ابتدا بیش از ۴۰ سال پیش برای درمان بیماری پارکینسون مورد مطالعه قرار گرفت. سازمان غذا و دارو همچنین برای سایر آگونیست های دوپامین مانند آپومورفین (Apokyn) و روتیگوتین (Neupro) تاییدیه داده است.

آنتاگونیست های دوپامین این دسته از داروها برای مسدود کردن گیرنده های دوپامین استفاده می شوند. این داروها برای درمان اضطراب، اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی مورد مطالعه قرار گرفته اند. چند نمونه از آنتاگونیست های دوپامین عبارتند از کلوزاپین (کلوزاریل)، کلرپرومازین (تورازین)، پالیپریدون (اینونگا) و ریسپریدون (ریسپردال).

منبع:

https://health.usnews.com/health-care/patient-advice/articles/dopamine-understanding-the-pleasure-chemical

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.